Sinds 1 januari 2026 is de Groningse hoogleraar audiologie Pim van Dijk met emeritaat. De internationaal bekende tinnitus-onderzoeker heeft een pensioengerechtigde leeftijd bereikt en heeft de leiding van zijn onderzoeksgroep overgedragen aan collega’s.

Van Dijk heeft een flinke geschiedenis in Groningen: hij heeft er gestudeerd en promotieonderzoek gedaan. Sinds 2004 was hij als hoogleraar verbonden aan de kno-afdeling van het UMC Groningen. Daartussenin werkte hij in Maastricht, Groningen, als postdoc in Amerika en zelfs bij de PTT waar hij als natuurkundige onderzoek deed naar telecommunicatienetwerken.

“Mijn werk bij de PTT maakte me duidelijk dat audiologisch onderzoek voor mij the-place-to-be was’ ”, legt hij in een interview met het Oorfonds uit.

Heb jij je altijd voor het gehoor en audiologie geïnteresseerd?

“Niet meteen. Tijdens mijn studie natuurkunde was mijn specialisatie vastestoffysica. Pas aan het einde van mijn studie kwam ik erachter dat er zoiets als biofysica bestond. Dat vond ik meteen zo interessant dat ik mij daarin ben gaan specialiseren.” 

Vóór het onderzoek naar tinnitus deed Van Dijk onder andere onderzoek naar het gehoor van kikkers. ‘Dat lijkt erg exotisch, maar het relatief eenvoudige gehoororgaan van de kikker is toch een belangrijk systeem om horen te onderzoeken’. Toen Van Dijk in 2004 terugkeerde naar Groningen wijdde hij zich aan tinnitusonderzoek. “Daarbij richtten we ons vooral op het beter begrijpen van de biologische oorzaken van tinnitus, omdat ik ervan overtuigd ben dat je zo uiteindelijk een oplossing kan vinden.”

Tinnitus is tegenwoordig een bekend begrip, maar dat is niet altijd zo geweest toch?

“Toen ik in 2004 in Groningen begon, viel mij op dat mensen en ook patiënten eigenlijk weinig wisten van tinnitus”, legt Van Dijk uit. In Groningen is toen met het tinnitus-spreekuur gestart, waar KNO-medische, audiologische en psychologische diagnose wordt gecombineerd om een zo goed mogelijk advies te geven.

“Maar, het is ook duidelijk dat er voor patiënten meer nodig is. Zij hebben vooral behoefte aan een oplossing die de tinnitus wegneemt. Daarvoor is wetenschappelijk onderzoek nodig.”

Zou er dan ooit een pil tegen tinnitus mogelijk zijn?

“Ons recente onderzoek naar GABA heeft een oplossing echt dichter bijgebracht. Zo weten we beter welke moleculen een rol spelen bij tinnitus. Dit is wel het niveau dat medicijnen ook echt kunnen gaan werken.” Van Dijk blijft voorzichtig, maar is er trots op dat het onderzoek dit punt heeft bereikt.

Hij wil niet te veel beloven. “Ik probeer altijd zeer zorgvuldig te zijn over de resultaten van ons tinnitusonderzoek. De werkzaamheid van nieuwe therapieën levert vaak teleurstellingen op en dat is jammer. Ik wil niet bijdragen aan meer teleurstelling voor mensen die ernstig door tinnitus belaagd worden.”

Wat heb je de afgelopen jaren het fijnst gevonden van het academische werk?

“Heel direct bij onderzoek betrokken zijn. Je doet echt zo elke dag iets nieuws. Ik geniet van de grote lijn én van de details. Hoe kan je bijvoorbeeld de data die je vindt goed analyseren om optimaal voor het onderzoek in te zetten?

Ik heb ook altijd geprobeerd om te zorgen dat promovendi echt iets leren. Een promotie duurt vier jaar. Je zou kunnen zeggen dat in de eerste twee jaar jij de promovendus zaken uitlegt, maar dat in de laatste twee jaar de rollen zijn omgedraaid. Als het zo loopt, is voor mij een promotietraject echt geslaagd.”

Als jij terugkijkt: wat is er de afgelopen decennia gebeurd in de aanpak van de gehoorproblematiek?

“Het probleem is nog hetzelfde als twintig jaar geleden, maar er is wel technische- en medische vooruitgang”, constateert Van Dijk. Hoortoestellen zijn verbeterd, cochleair implantaten worden steeds vaker toegepast en de neonatale gehoorscreening heeft vooral voor jonge kinderen veel betekend.

“En er is tegenwoordig de eerste werkzame gentherapie en dat is een veelbelovende ontwikkeling. Maar de vooruitgang van onderzoek naar tinnitus en gehoorverlies wordt nu vooral beperkt door het gebrek aan geld.” Van Dijk denkt dat het Oorfonds hier een belangrijke rol in kan vervullen. “Er moet zeker plaats zijn voor echt een groot, publiek Oorfonds.”

Ga je je werk als hoogleraar missen denk je?

“Ik hoef het nog niet te missen, want ik begeleid nog steeds promovendi en die projecten wil ik netjes afronden.  Ik heb het altijd met veel passie gedaan, maar er zijn ook andere dingen die ik met passie kan doen.”

Heb je plannen voor de tijd die vrijkomt?

“Ik heb geen bucketlist die ik af wil werken maar ik heb mijn eerste pianoles al wel afgesproken: ik ben een enthousiast amateurpianist. Ik hou erg van negentiende-eeuwse kamermuziek. Een collega zei ooit: ‘Voor zijn werk haalt Pim geluiden uit het oor en voor zijn hobby stopt hij daar geluid in.’.

Wil jij onderzoekers zoals Pim van Dijk helpen? Steun dan het Oorfonds, elke donatie gaat naar onderzoek, onder andere tegen tinnitus.